Teatr Royal de Rabat: pierwszy afrykański projekt pracowni ZHA
Pracownia ZHA, dawniej Zaha Hadid Architects, ukończyła Théâtre Royal de Rabat, narodowy teatr w Maroku nad rzeką Bouregreg. To pierwszy zrealizowany przez nią obiekt w Afryce. Pod falistą bryłą mieszczą się trzy przestrzenie dla widowisk i koncertów.
Budynek wpisany w brzeg rzeki
Teatr stoi między Rabatem a Salé, miastami rozdzielonymi rzeką Bouregreg. W pobliżu znajduje się niedawno ukończona Mohammed VI Tower, najwyższy budynek w kraju. Rozłożystą, płynną formę zewnętrzną projektanci oparli na ukształtowaniu terenu nad rzeką.
Projekt pokazano po raz pierwszy w 2010 roku. Zaha Hadid, założycielka pracowni, nazwała go wtedy „świeckim”. Dodała, że wejście do wielkiej, wręcz niebiańskiej przestrzeni daje poczucie wzniosłości. Według niej taki obiekt może przenieść widzów w wyobrażony czas i miejsce.
Trzy sceny, trzy funkcje
- Auditorium to główna sala na 1821 miejsc. Jej ściany tworzą kryształowe, fasetowane powierzchnie wzorowane na muqarnasach, czyli tradycyjnych trójwymiarowych zdobieniach znanych z architektury islamskiej. Pełnią też funkcję akustyczną. Rozwiązanie opracowano z inżynierami z Arup, aby dźwięk najwyższej jakości docierał do każdego miejsca na widowni.
- Studio Theatre to sala na 250 osób z wysuwanymi trybunami. Można ją ustawić od płaskiej podłogi po scenę z proscenium. Służy głównie do eksperymentalnych spektakli i prób, ale nadaje się też na spotkania i warsztaty edukacyjne.
- Amfiteatr to scena pod gołym niebem na 7000 widzów, przeznaczona na duże wydarzenia publiczne.
Zdjęć Studio Theatre i amfiteatru jeszcze nie opublikowano.
Foyer jak kanion i rozwiązania ekologiczne
Wejście prowadzi do trzykondygnacyjnego foyer, które projektanci opisują jako „kanionowe”. Przeplatające się schody przypominają drapowaną, opadającą tkaninę i kończą się przy restauracji z widokiem na rzekę. Według ZHA ma to być przestrzeń przejścia i zatrzymania się, w której przed spektaklem i po nim łatwiej o rozmowę.
Budynek ogrzewają i chłodzą powietrzne pompy ciepła, chłodzenie gruntowe oraz ogrzewanie promiennikowe. Uzupełnia je naturalna wentylacja. Woda deszczowa trafia do toalet i służy do nawadniania zieleni wokół.
Co to oznacza dla polskiego czytelnika
Maroko nie należy do Unii Europejskiej, więc realizacja nie ma związku z unijnymi przepisami ani z polskimi inwestycjami. W materiale źródłowym nie podano daty otwarcia ani programu artystycznego. Osoby planujące podróż do Rabatu powinny więc sprawdzić je osobno.
Z projektu da się jednak wyciągnąć kilka pomysłów, które łatwo przenieść na własny grunt. Pompy ciepła i wykorzystanie deszczówki znamy także z polskich domów, tu zastosowano je w dużym obiekcie publicznym. Z kolei muqarnasy pokazują, jak tradycyjny ornament można przełożyć na nowoczesną, geometryczną okładzinę ścienną, która do tego poprawia akustykę wnętrza.
Źródło: Dezeen – „ZHA completes “secular” Théâtre Royal de Rabat in Morocco”



